Αντιβιβλιοπαρουσίαση (ΕΜΣ κατά Μαζάουερ)

Ποια είναι τα συστατικά επιτυχίας μιας δημόσιας εκδήλωσης; Ομιλητές-κράχτες με αιρετικές απόψεις, λίγη ίντριγκα, λίγες μπηχτές, λίγη συνωμοσιολογία, λίγη παράνοια – ακόμη και αν κάποια από αυτά τα συστατικά λείπουν από το πάνελ, σίγουρα θα υπάρχει κάποιος πρόθυμος στο κοινό να τα προσφέρει.

Κακοδιάθετος πήγα, καλοδιάθετος έφυγα, χτες Παρασκευή, από την Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών, όπου οι Εναλλακτικές Εκδόσεις παρουσίασαν το βιβλίο του Γιάννη Ταχόπουλου “Η Θεσσαλονίκη, ο Μαζάουερ και τα φαντάσματα του οθωμανισμού”. Για το βιβλίο μίλησαν ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ποιητής, ο Γιώργος Καραμπελιάς, συγγραφέας, ο Γιάννης Μέγας, συγγραφέας, ο Νικόλαος Μέρτζος, πρόεδρος ΕΜΣ, και ο Γιάννης Ταχόπουλος, συγγραφέας του βιβλίου.

Σιγοτραγουδώντας το παλιό σουξέ του Τζίμη του Πανούση “Θα πάω στον Καραμπελια Παναγιά μου, που ΄χει λεβέντες νέους, αναρχικούς και ωραίους”, κοιτούσα τον κόσμο που προσερχόταν – γέρασαν, συντηρητικοποιήθηκαν οι λεβέντες νέοι του Καραμπελιά, σκέφτηκα.  Ενας λεβέντης διάβαζε την εφημερίδα “Ρήξη”, άλλοι λεβέντες και λεβέντισσες, μέλη θαρρείς μιας κάστας, κάποιου κλειστού κοινωνικού κλαμπ, φιλιούνταν, χαιρετιούνταν, η ατμόσφαιρα θύμιζε κάποιο μεγαλοαστικό σουαρέ, όμορφα ήταν,  να ‘σου κι ο Παπαθεμελής, να’σου κι ο Ζουράρις. Πολλές χειραψίες, σαν παλιοί συμμαθητές, οι μισοί στο αρρένων, οι άλλοι μισοί στο θηλέων.

Τελικά βέβαια η εκδήλωση μόνο βιβλιοπαρουσίαση δεν ήταν. Ευτυχώς ή δυστυχώς, οι περισσότεροι ομιλητές ελάχιστα ασχολήθηκαν με το βιβλίο του Ταχόπουλου, το οποίο “αποτελεί την πρώτη εμπεριστατωμένη κριτική των απόψεων που, με αφετηρία το βιβλίο του Μαρκ Μαζάουερ, Θεσσαλονίκη: πόλη των φαντασμάτων, έχουν κυριαρχήσει την τελευταία περίοδο στην ακαδημαϊκή και πνευματική σκηνή σχετικά με τη Θεσσαλονίκη”, αντίθετα βρήκαν την ευκαιρία να στρέψουν τα βέλη τους εναντίον του ίδιου του Μαζάουερ και του έργου του.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, στην ομιλία του, συντομότερη από τις άλλες, φαντάζομαι πως αυτό δεν οφείλεται στο ότι διαφοροποιήθηκε κάπως από τους υπόλοιπους, χαρακτήρισε καυτό το θέμα του βιβλίου του Μαζάουερ, γιατί αφορά μια αντιπαράθεση δύο λαών, των Ελλήνων και των Εβραίων, έναν εκατέρωθεν φανατισμό, όπως είπε.  Χαρακτήρισε ενοχλητικό και απροσδόκητο τον Μαζάουερ, τουλάχιστον έτσι πρέπει εμείς οι Έλληνες να τον βλέπουμε και να θεωρούμε το βιβλίο του κακό, τόνισε.  Δεν πρόκειται για ιστορία, αλλά για λογοτεχνία. Γοητευτική λογοτεχνία, βέβαια. Ο Μαζάουερ, σύμφωνα με τον Χριστιανόπουλο, εσκεμμένα και συνειδητά διαπράττει λάθη στο βιβλίο του, ο δε Ταχόπουλος στο δικό του “εγχειρίδιο” (έτσι το χαρακτηρισε ο ποιητής) είναι ένα παιδάριο -που ίσως και να προκόψει- μπροστά στο γίγαντα Μαζάουερ. Απαιτείται όμως περισσότερη ωριμότητα από τον νεαρό έλληνα συγγραφέα, είπε.

Ο Μέρτζος, στη δική του παρέμβαση, διαφώνησε με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο. Καμία αντιπαράθεση με τους Εβραίους, είπε. Το πρόβλημα είναι ο Μαζάουερ. Οντως, κατά την κοινή τους συνύπαρξη, έλληνες και εβραίοι ήταν στα μαχαίρια, για το εμπόριο, τόνισε ο πρόεδρος της ΕΜΣ και κατηγόρησε τον Μαρκ Μαζάουερ για συνειδητή νόθευση και παράλειψη των πηγών, για χάλκευση της ιστορίας.  Εσκεμμένα αγνοεί ο Μαζάουερ τα πραγματικά γεγονότα, είπε ο Μέρτζος, για να παραπλανήσει τους βλάκες με απώτερο σκοπό να αλλάξει το παρελθόν ώστε να το προσαρμόσει στο μέλλον που κάποιοι σήμερα διαμορφώνουν. Κατόπιν ο λόγος του ξέφυγε σε αναφορές σε αγωγούς, γεωπολιτικά παιχνίδια, συνωμοσίες και μια δριμύτατη επίθεση στον πολυπολιτισμό, του οποίου δείγμα είναι η ψευδεπίγραφη ιστορία του Μαζάουερ.  Θερμά χειροκροτήματα για τον Νίκο Μέρτζο από το κοινό.

Ο συγγραφέας Γιάννης Μέγας αναφέρθηκε επίσης σε παραλείψεις του βιβλίου του Μαζάουερ. Είναι ένα εξαιρετικά γραμμένο βιβλίο, βέβαια, το οποίο δεν απευθύνεται στο ελληνικό κοινό αλλά περισσότερο στο αγγλόφωνο κοινό και χαρακτηρίζεται από μια περίεργη επιλογή και έμφαση συγκεκριμένων περιστατικών, από παρελείψεις, μισές αλήθειες, και συχνή χρήση λέξεων με έντονες συνεκδοχές. Ο Μέγας ουσιαστικά ισχυρίστηκε πως ο Μαζάουερ επέδειξε ιδιαίτερη εύνοια προς τους οθωμανούς και αντίθετα ήταν μάλλον ειρωνικός και επικριτικός προς τους Έλληνες.  Δεν είναι τυχαίο ότι αντίστοιχη κριτική έχει δεχτεί ο Μαζάουερ, σύμφωνα με τον Μέγα, και από τον Νόαμ Τσόμσκι για βιβλίο σχετικά με τους Ινδιάνους των ΗΠΑ.

Ο Καραμπελιάς από την πλευρά του εμφανίστηκε ιδιαίτερα προβληματισμένος από την αποδοχή και την επιτυχία του βιβλίου του Μαζάουερ στη χώρα μας.  Καταλόγισε ευθύνες σε πολιτική ηγεσία, διανοούμενους, δημοσιογράφους και πανεπιστημιακούς για την αποδοχή του βιβλίου, χαρακτήρισε όχι ιδιαίτερα διαβασμένο τον Μαζάουερ, ανέφερε πως δεν παραθέτει βιβλιογραφία αλλά κάποιες μόνον παραπομπές. Ολοι αυτοί οι διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί ουσιαστικά παίζουν το παιχνίδι της αποδόμησης του έθνους μας, είπε ο Καραμπελιάς. Δεν είναι τυχαίο ότι οι φωνές που τολμούν να πουν την ιστορική αλήθεια δεν ανήκουν σε πανεπιστημιακούς, αλλά σε μηχανικούς, όπως ο Μέγας και ο Ταχόπουλος. Αυτή η τάση αποδόμησης του έθνους μας, με την επιστροφή στον Φαλμεράιερ, εμφανίστηκε στα αγγλικά πανεπιστήμια το 1964-65, με αφορμή την Κύπρο, από άγγλους πανεπιστημιακούς, όπως ο Τζένκινς, ο οποίος είχε διατελέσει και πράκτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις, διότι οι Εγγλέζοι δεν επιθύμουσαν τη δημιουργία ενός σοβαρού έθνους-κράτους στην περιοχή. Θερμά χειροκροτήματα και για τον Καραμπελιά.

Ο συγγραφέας του βιβλίου που υποτίθεται ότι παρουσιάστηκε χθες στην ΕΜΣ, Γιάννης Ταχόπουλος, ισχυρίστηκε πως ο Μαρκ Μαζάουερ πέφτει σε πολλές αντιφάσεις στο βιβλίο του: για παράδειγμα ενώ κατηγορεί τους παλιούς έλληνες ιστορικούς για έλλειψη αντικειμενικότητας, ο ίδιος ισχυρίζεται πως η αντικειμενικότητα είναι ανέφικτη.  Η ειρηνική συνύπαρξη στο οθωμανικό κράτος που παρουσιάζει ο Μαζάουερ και την οποία αποδίδει στους οθωμανούς, σύμφωνα με τον Γιάννη Ταχαόπουλο, είναι μύθος. Ο Μαζάουερ, για τον Ταχόπουλο, αποτυγχάνει στην προσπάθειά του για μια ολιστική ιστορική αφήγηση, αναδεικνύοντας επιλεκτικά κάποια γεγονότα, αποκρύπτοντας παντελώς κάποια άλλα. Και στη συνέχεια προχώρησε σε αναφορά πλήθους παραδειγμάτων ατοπημάτων του Μαζάουερ.

Οσο άκουγα τον Ταχόπουλο αλλά και τους προηγούμενους ομιλητές, κοιτούσα το κοινό. Έβλεπα πολλά ενθουσιώδη κουνήματα του κεφαλιού, επιδοκιμαστικά, του τύπου “πες τα μεγάλε!”. Όταν ήρθε και η ώρα του κοινού, ο συντονιστής, δημοσιογράφος Βασίλης Κοντογουλίδης, ζήτησε από τους παρευρισκόμενους να κάνουν μόνο ερωτήσεις, όχι τοποθετήσεις. Φυσικά ο πρώτος που πήρε το λόγο αποπειράθηκε να κάνει τοποθέτηση, ο Μέρτζος τον διέκοψε κάπως απότομα, ο άλλος τα πήρε στην κράνα και άρχισε να φωνάζει κάτι ακατάληπτα “γιαβόλ, χάιλ, ψεύτες, απατεώνες, στη Βασ.Ηρακλείου διακινούνται τα κέντρα των αναρχικών(;;;;) , το γερμανικό προξενείο κι οι εβραίοι θέλουν να κάνουν την Ελλάδα ΑΟΖ”, πετάχτηκαν και κάτι άλλοι και φωνάζανε “εβραιομασωνιστής και ρουφιάνος ο Μαζάουερ”, “υπάρχουν κέντρα που καθοδηγούν τους ανθέλληνες”. Το πάνελ προσπάθησε και αποκατέστησε εν μέρει την τάξη (και την αλήθεια, υπενθυμίζοντας ότι ο Μαζάουερ είναι καθολικός), ωστόσο ο αντι-εβραϊσμός του κοινού ήταν έκδηλος ακόμη και στις πιο νηφάλιες (λίγες) ερωτήσεις που ακολούθησαν.

Δεν ξέρω πώς σας φαίνονται όλα αυτά, εγώ διασκέδασα πάρα πολύ. Κι αφού φτάσατε μέχρι εδώ κάτω, πάρτε κι ένα σύντομο σχόλιο ενός άλλου ιστολόγου που επίσης παρέστη χτες στην ΕΜΣ.

(φωτογραφίες και βίντεο: Δημήτρης Τσιχλάκης)