Εδώ – Τόποι βίας στη Θεσσαλονίκη

Η «βία» της βίας

Τι σχέση  έχει η «ωδή στο έγκλημα» με τη βία; Μπορούν να ντύσουν λέξεις τη βία ώστε να μιλάμε για «ποιητική της βίας»; Πώς παντρεύονται «η σιωπή του φόνου με τη σιωπηλή φωτογραφία»; Τι πάει να πει «Η αναπαράσταση του ονείρου σκοντάφτει στο όνειρο της αναπαράστασης»; ή «Η βία της παγωμένης χωρικότητας»;

Αν τέτοια ερωτήματα αξίζει να απαντηθούν, καλώς. Όταν όμως καταγράφεται η βία καθαυτή από έναν «αεί εφημερεύοντα» συγγραφέα ή αποτυπώνεται στο καρούλι από έναν «σπλαχνοσκόπο» φωτογράφο, τότε ίσως καλύτερο είναι να συλλογιζόμαστε για αυτήν ή σιωπηλά ή πράττοντας. Πόσο μάλλον που παραμονεύει δίπλα μας.

Δημήτρης Τσιχλάκης

Σπαράγματα αστικής δυστοπίας

Εις εκ των ομιλητών είχε μόλις επιδοθεί σε έναν ακόμη λεκτικό παροξυσμό, και η σκέψη ήρθε στο μυαλό αναπόφευκτα: “Δηλαδή, ρε συ, τι να γράψω για αυτά τα πράγματα;”. Θα ήταν ενδεχομένως πιο ενδιαφέρουσα μια ανάρτηση με θέμα τους λογής-λογής θαμώνες των βιβλιοπαρουσιάσεων παρά μια ανάρτηση για τη συγκεκριμένη βιβλιοπαρουσίαση. Κρίμα, γιατί το λεύκωμα του φωτογράφου Πάρι Πετρίδη με κείμενα του Σάκη Σερέφα και τίτλο “Εδώ – Τόποι βίας στη Θεσσαλονίκη” είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον, και δικαίως, στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, στην έναρξη της χτεσινής παρουσίασης στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ στην Τσιμισκή, ο Μαρκ Μαζάουερ, ο οποίος έχει γράψει την εισαγωγή του λευκώματος, απέδωσε τα εύσημα στις εκδόσεις Άγρα και σε όσους άλλους φροντίζουν για τη συνέχιση εξαιρετικής καλλιτεχνικής παραγωγής στη χώρα, παρά τις αντιξοότητες της οικονομικής κρίσης.

Στο βιβλίο αποτυπώνονται 52 περιστατικά βίαιων θανάτων στη Θεσσαλονίκη, από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι τον 21ο αιώνα. Στις αριστερές σελίδες ο συγγραφέας επιλέγει περιγραφές από κείμενα της εποχής (χρονικά βυζαντινών συγγραφέων, δικογραφίες, αναφορές δημοσιογράφων σε εφημερίδες, περιγραφές συγγραφέων και ιστορικών, μαρτυρίες). Στις δεξιές σελίδες τυπώνονται οι φωτογραφίες των τόπων όπου διαδραματίστηκαν οι βίαιοι θάνατοι. Φωτογραφίες σημερινές και σκληρές της πόλης, όπου πίσω από το σύγχρονο αστικό τοπίο κρύβεται η μνήμη του αίματος.

Βυζαντινά χρονικά, δικογραφίες, ρεπορτάζ εφημερίδων, αντικριστά με τη φωτογραφική αποτύπωση της σημερινής όψης των τόπων όπου διαδραματίστηκαν, συνθέτουν το αποσπασματικό αφήγημα για την κάθε μορφής βία στη Θεσσαλονίκη των τελευταίων δεκαεπτά αιώνων.

Για το λεύκωμα μίλησαν ο καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ Θεόδωρος Παπαγγελής, ο επιμελητής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Ηρακλής Παπαϊωάννου και ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ Γιάννης Σταυρακάκης (βλέπε φωτογραφίες στην κορυφή και βίντεο παρακάτω).

Παναγιώτης Μανδατζής