(Αναδημοσίευση από το Magicasland)

Το άρωμα του καπνού γέμισε τις σκέψεις μου την ώρα που διάβαζα ένα άρθρο του ΑΠΕ για τα καπνομάγαζα της Θεσσαλονίκης. Ένα άρωμα που είναι συνδεδεμένο με τα πρώτα χρόνια της ζωής μου κυρίως και που για να είμαι ειλικρινής θα το χαρακτήριζα περισσότερο ως βρώμα παρά ως άρωμα παρόλο που είμαι καπνίστρια γενικότερα.

Θυμάμαι τη μυρωδιά του καπνού πάνω στους ανθρώπους της Σταυρούπολης τη δεκαετία του 1980 κυρίως. Είχαμε αρκετά καπνομάγαζα στην περιοχή και εργαζόταν αρκετός κόσμος στα καπνά. Με μέσον. Όσο γλαφυρό κι αν ακούγεται, κατά βάση έπρεπε να έχεις πολιτικό μέσον για να δουλέψεις στα καπνά. Και αντοχές, μεγάλες αντοχές στη βρώμα.

Ήταν καλή δουλειά για όσους άντεχαν, εποχιακή εργασία με ένσημα και σταθερό ταμείο ανεργίας το χειμώνα σε μια εποχή που ελάχιστοι εργοδότες κολλούσαν ένσημα στους εργάτες τους.

Δεν είχα μπει ποτέ σε εν ενεργεία καπνομάγαζο, άλλωστε δεν είχα δουλειά εκεί, ήμουν παιδάκι. Μα δε θα ξεχάσω ποτέ πως βρωμούσαν οι εργάτες των καπνομάγαζων. Όταν η κακή μου τύχη ήθελε να επιβιβαστούν στο ίδιο λεωφορείο με εμένα κατά 99% κατέβαινα στην επόμενη στάση γιατί δεν άντεχα την έντονη μυρωδιά του καπνού που έβγαινε από τα σώματα και τα ρούχα τους.

Θυμάμαι κάποτε είχε δοκιμάσει και η μάνα μου να δουλέψει σε καπνομάγαζο. Ούτε μήνα δεν άντεξε λόγω της μυρωδιάς και τα παράτησε. Προτιμούσε να σκάβει χωράφια παρά να πρέπει να ανεχτεί τη βρώμα του καπνού.

Τα χρόνια πέρασαν και τα καπνομάγαζα άρχισαν να κλείνουν ένα ένα. Πολύς κόσμος έχασε τη δουλειά του. Κάποιοι για να συμπληρώσουν τα ένσημα πηγαινοερχόντουσαν καθημερινά σε καπνομάγαζα εκτός Θεσσαλονίκης.

Εγώ τα καπνομάγαζα και τις καπναποθήκες τις γνώρισα από μέσα όταν έπαψαν να λειτουργούν και άλλαξαν χρήση στη δεκαετία του 1990. Μαθήτευσα αλλά και εργάστηκα σε καπνομάγαζα και καπναποθήκες της Θεσσαλονίκης, κυρίως στον τομέα της τέχνης.

Κτήρια μεγάλα, άσχημα κατά βάση, στέκουν σαν θεριά ακόμα στη Σταυρούπολη. Κάποια από αυτά γεμίζουν με παιδικές φωνές και πλημμυρίζουν από το ταλέντο της νέας γενιάς. Άλλα στεγάζουν ξενοδοχεία και διοικητικές υπηρεσίες.

Τα καπνομάγαζα και οι καπναποθήκες δικαίως απαιτούν μια θέση στην ιστορία της Θεσσαλόνικης και κατ’ επέκταση στην ιστορία της Σταυρούπολης. Μέσα από αυτά, μια – κατά βάση –  αγράμματη γενιά μεγάλωσε και μόρφωσε τα παιδιά της με την ελπίδα ενός καλύτερου αύριο.